Ale do rzeczy, bo sprawy są o wiele poważniejsze…

W tym roku zniknie pomnik z czasów komuny

BĘDZIE MUZEUM OPOZYCJI

Władze miasta powtarzają zapewnienie o demontażu byłego pomnika komunistycznych funkcjonariuszy przy hotelu “Senator”. W tym miejscu zostanie odsłonięta tablica ku czci ich ofiar. Natomiast w pobliskiej piwnicy, gdzie przetrzymywano więźniów Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa, ma powstać mini – muzeum.

Pomnik milicjantów i ubeków, poległych w walce o utrwalenie władzy komunistycznej, na rogu ulic Krzosa i Krywki jest nazywany przez starachowiczan “ubeliskiem”. Ma niechlubną historię i zaniedbany wygląd, bo charakterystyczny biały krzyż z prowadzącymi doń schodami, po utracie statusu miejsca pamięci, pozostał bez opieki. Demontaż jest w takiej sytuacji najlepszym wyjściem i to właśnie zamierzają zrobić obecne władze miasta.

- W tym roku sprawa będzie zakończona. W miejscu “ubeliska” umieścimy tablicę pamiątkową poświęconą mieszkańcom naszego miasta, którzy cierpieli prześladowania w czasach komunizmu. Mamy już projekt wizyjny. Będziemy też dążyć do odzyskania swobodnego dostępu do pobliskiej piwniczki (zagrodzonej przez prywatnego właściciela, który wydzielił tam parking – przyp. autorki). Rozmawiałam z właścicielem terenu i jest możliwość porozumienia. Organizacje kombatanckie z naszego miasta chcą urządzić w piwniczce miejsce z pamiątkami po więzionych tam osobach i zapraszać młodzież szkolną na muzealne lekcje historii. Jeśli tylko znajdzie się odpowiednia liczba eksponatów, z pewnością pomysł ten może liczyć na nasze poparcie – powiedziała GAZECIE wiceprezydent Wanda Balcerzak – Judasz. Wstępną wizję miejsca pamięci, które zastąpi “ubelisk”, opracowano w Wydziale Nieruchomości, Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w Starachowicach. Centralnym punktem ma być w nim prostokątna kamienna kolumna, zwieńczona wizerunkiem wojskowego orła odlanego z metalu. Na kolumnie zostanie umieszczony napis: “Pamięci mieszkańców Starachowic i powiatu zamordowanych, męczonych i prześladowanych przez aparat terroru komunistycznego w latach 1944 – 89″. (iwo)

Oraz Tygodnika Starachowickiego (numer 11 /741/ z 17 marca 2008 r. dostępny w dziale Archiwum, z obrazkiem pomnika).

Ku czci ofiar komunizmu

Jest projekt pomnika po UB-elisku

Coraz częściej mieszkańcy Starachowic dopytują o dalszy los ruiny po UB-elisku stojącej u zbiegu ulic Krywki i Krzosa. – Kiedy budowla w końcu zniknie z naszego krajobrazu? To juz 18 lat od likwidacji pomnika!- – Chcemy, aby UB-elisk został wyburzony do 15 sierpnia. Jeśli nie uda się to, najpóźniej do końca roku zniknie on z naszych oczu – zapewnia Wanda Balcerzak-Judasz, wiceprezydent Starachowic.

Prezydent Wojciech Bernatowicz już podczas swojej kampanii przedwyborczej obiecywał mieszkańcom zburzenie UB-elisku. Pierwotne planowano, aby komunistyczną budowlę zburzyć do końca ubiegłego roku. Tak się jednak nie stało.
- Wiem, że są osoby, które chciałyby, aby UB-elisk został wyburzony już teraz. My jednak zdecydowaliśmy, że zostanie wyburzony wtedy, gdy możliwa będzie już budowa nowego pomnika, mającego uczcić i upamiętnić ofiary terroru komunistycznego – mówi Wanda Balcerzak-Judasz, wiceprezydent Starachowic.
UB-elisk jeszcze nie wyburzony, a gotowy jest już projekt monumentu, który miałby stanąć na jego miejscu. Ustalono także projekt tablicy i napisu jaki będzie na niej widniał. – Mamy już przygotowany projekt nowego monumentu. Obecnie czekamy na pozwolenie na budowę i na skompletowanie dokumentacji. Gdy to uczynimy, będziemy mogli przystąpić do wyburzania i budowy. Chcemy, aby UB-elisk został wyburzony najpóźniej do 15 sierpnia. Jeśli jednak nie udałoby się tego uczynić, to najpóźniej do końca tego roku budowla zniknie już ze starachowickiego krajobrazu – zapewnia wiceprezydent.

W sprawie nowego pomnika zasięgnięto opinii środowisk kombatanckich, Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
- Na tablicy ma być umieszczony napis “Pamięci Mieszkańców Starachowic i powiatu starachowickiego zamordowanym, męczonym i prześladowanym przez aparat terroru komunistycznego w latach 1944-1989″. Napis został skonsultowany z Polskim Towarzystwem Historycznym – mówi Robert Pióro, rzecznik starachowickiego UM.

Idea jak najbardziej słuszna. Nawet nie ma co dyskutować. Ale… równie ważną kwestią jak ma się prezentować nowe miejsce pamięci. Tygodnik staje na wysokości zadania i wywołuje słuszną publiczną debatę na temat wyglądu zaproponowanego pomnika.

Zostałem poproszony o moje zdanie, które tu zamieszczam.

Tak naprawdę jest mi trudno i niezręcznie oceniać wizualizację pomnika, która się wydaje pospiesznym wstępnym szkicem. Zaskoczyła mnie różnorodność form oraz wkopanie w istniejące wyniesienie albo nawet jego likwidacja – tak przynajmniej odczytuję rysunek.
Oglądając wstępną wizję pomnika nasuwają się pytania. Czy likwidacja lub naruszanie kopca nie uszkodzi piwnicy w nim ulokowanej? Co miałby symbolizować wojskowy orzeł, skoro nie jest to pomnik poświęcony polskiemu orężowi?

Na szkicu za dużo „się dzieje”, mamy: „orzełka z czapki”, prostopadłościenny postument, boczne ściany z tabliczkami, kolisty wzór z kostki podkreślający środek koła oraz kamienno-ceglany murek. Czy aby nie przesadzono z ilością i doborem form?
A należy mieć na uwadze również to, że przez pół roku tłem dla pomnika będzie przebijający się zza (na szczęcie gęstych) drzew hotelowy parking oraz mozaika na szczytowej ścianie budynku Senatora.

Moim zdaniem, powinien to być skromny, prosty, czytelny monument, na istniejącym wyniesieniu (po co wydawać pieniądze na zmianę ukształtowania?) Nie musi być to obelisk, może być to np. wiecznie palący się znicz.
Poza tym, jeśli jest koncepcja wykorzystania piwnicy na izbę pamięci, to należałoby zaproponować powiązanie górnego monumentu z piwnicą.

Mam nadzieję, że przedstawiony szkic jest wstępną propozycją, nad którą jeszcze można podyskutować, a przede wszystkim uprościć. Jednocześnie wyrażam pogląd, że najlepsze efekty na organizację przestrzeni publicznej (czy jej małych fragmentów) daje konkurs. Gorąco zachęcam do zorganizowania takiej formy propozycji ukształtowania pomnika, a następnie publicznej oceny i wyboru.

Ostre słowa krytyki padają również ze strony artystów. Można je przeczytać w Tygodniku Starachowickim – na stronie internetowej wybieramy Archiwum, marzec 2008 i numer 12 (742).

Na zakończenie wpisu prezentuję dwa ujęcia istniejącego pomnika. Pierwsze, kiedy pomnik został prowokacyjnie pomalowany – ku upamiętnieniu wkroczenia wojsk sowieckich, jako protest przeciwko władzom, które nic nie robiły w kwestii pomnika upamiętniającego funkcjonariuszy MO i SB (pomimo, że tablice zdjęto kilka lat wcześniej). Drugie po “odnowieniu”, by ładnie wyglądał.

Muszę jeszcze dodać, że cieszę się z inicjatywy władz miasta, która podczas mojego zimowego snu (czego tu nie odnotowałem) ogłasza i organizuje dwa konkursy architektoniczne (na halę targową i Rynek). Dlatego też mam nadzieję, że jeden – a nawet więcej, jak będzie taka potrzeba – konkurs nie będzie wielkim wysiłkiem organizacyjnym. Tym bardziej, że jest to obiekt małej architektury. A w konkursie oprócz “zawodowców” mogliby uczestniczyć studenci szkół plastycznych i architektonicznych.

Z mojego punktu widzenia, dodatkowym impulsem by odbyła się publiczna dyskusja jest fakt, że w ostatnich latach pojawiły się “miejsca pamięci” co do których mam krytyczne zdanie. Jest to temat na inne wpisy, więc krótko wspomnę. Pomnik Niepodległości zrekonstruowano w innym miejscu niż stał przed wojną, pomiędzy blokami, prawie że na parkingu, a za tło “robi” bielizna na balkonach i samochody (podczas otwarcia były nawet tuje – zapewne naprędce wkopane, po których już śladu nie ma). Nie podoba mi się forma Tablicy Papieskiej przy kościele Wszystkich Świętych – płaskorzeźba z dziwnie wystającym Papamobilem ze Starachowic. Zniknęła tablica przy skrzyżowaniu “przy Zegarach” czyli Radomskiej i 1-go Maja upamiętniająca ofiary II wojny światowej. Okazało się że “prywaciarz” kupił ten teren i nakazał usunięcie tej tablicy, bo jest mu potrzebny. Teren po tablicy zarasta chwastami, a po dawnej “bramie zegarowej”, w miejscu bardzo eksponowanym wyrosła przepaskudna buda stacji kontroli pojazdów, a na płotach wiszą pstrokate reklamy z plandek. Tu ślę specjalne podziękowania zarządzającym specjalną strefą ekonomiczną.

Przygotowałem mapkę jak w Starachowicach rozłożyły się preferencje… polityczne. Gdzie niebiescy zwani czarnymi, pomarańczowi, różowi zwani czerwonymi, wspominam o zielonych :) Żeby się nie rozdrabniać, analizuję tych najważniejszych.

Platforma Obywatelska oraz Prawo i Sprawiedliwość zdobyły prawie po równo głosów (149 różnicy przy 22 293 ważnych głosach oddanych w Starachowicach). Na mapie przyjąłem więc zasadę, że która w danym obwodzie zdobyła więcej głosów względem przeciwnika, będzie oznaczona odpowiednim kolorem.

Wyniki są w wielu obwodach zbliżone, więc przy nieco innej frekwencji mogłoby to wyglądać inaczej. Z bardziej nasyconych kolorów wynika, że proPOwskie społeczeństwo mieszka na Orłowie (ale trzeba uwzględnić, że tu mieszka kandydat, który startował z list PO), na osiedlu Las, Młynówka, Skałka. PiS zdecydowanie wygrywa na terenach rozproszonej zabudowy (os. Górniki, Krzyżowa Wola , Lubianka, Łazy, Michałów), dobry wynik na os. Wzgórze.

Zbadałem również jak “wypadł” LiD. Najwięcej sympatyków ma w środku Starachowic (os. Stadion i Szlakowisko ze Skarpą) dobry wynik na Lubiance (ale tam mieszkał kandydat). Najmniej w dolinie Kamiennej (od Orłowa po Nowowiejską) i Młynówki.

Można zauważyć, że w centralnych osiedlach (porównując z innymi osiedlami) głosy przeciwników dotychczasowej władzy przeszły z PO na LiD.

Rysując obwody zauważyłem pewne kuriozum. Otóż na osiedlu Południe i Wanacja są bardzo dziwne granice (enklawy przypisane do innych wydzielonych terenów). Poplątane tak, ze trudno wysunąć wnioski jakie są preferencje mieszkańców poszczególnych części dzielnicy.

Szczegółowe wyniki dostępne są na stronie Państwowej Komisji Wyborczej.

Cała mapa [550 KB] po kliknięciu na jej fragment, bądź TU.

Naszło mnie na foto-wspominki (z refleksją na koniec). Czas na krótką historię budowy najważniejszego obiektu drogowego w historii Starachowic. Zdjęcia robiłem z Góry Trzech Krzyży w kierunku budowanego wiaduktu.

Marzec 1997 rok:

Lipiec 1997 rok:

Listopad 1997:

Luty 1998 r0k:

Marzec 1998 rok:

Kwiecień 1998 rok:

Maj 1998 rok:

Lipiec 1998 rok:

Wrzesień 1998 rok:

Październik 1998 rok:

Luty 1999 rok:

Sierpień 1999 rok:

Przed fotorelacją wspomniałem o “najważniejszym obiekcie drogowym”. Wkrótce najważniejszą będzie modernizacja drogi 42 (w skali inżynieryjnej czy finansowej). Dlaczego jeszcze wracam do tematu?

Każdy chyba pamięta jak wyglądał kiedyś teren w miejscu gdzie przebiega “trasa N-S” z wiaduktem. Zarośnięta skarpa u podnóża “Góry Trzykrzyskiej”, między dwoma osiedlami domów jednorodzinnych. Sielsko-anielsko, wierzbnicko-starachowicko.

Według kryteriów protestujących obecnie krytyków modernizacji drogi 42, ta droga jest wyraźniejszą ingerencją w przestrzenny układ miasta. Warunki mieszkaniowe mieszkańców pobliskich osiedli się pogorszyły (wbrew zasady: “Postęp dla nas – nie my dla postępu”). Warunki przyrodnicze zapewne też…

Podsumowując retorycznie: to czy ta ingerująca w miasto inwestycja była potrzebna?

Droga ma być starachowickim oknem na świat. Drogę planiści rysowali kilkadziesiąt lat temu. Kropla zaczęła drążyć skałę kilka lat temu kiedy to prezydenci “trójmiasta” nad Kamienną wraz z przedstawicielami samorządowymi położonymi od Skarżyska po Opatów zaczęli głośno mówić o drodze… i działać np. zabezpieczać środki finansowe na projekty. Naciskana GDDKiA zaczęła zlecać prace projektowe. Na przełomie 2006 i 2007 roku pierwsze odcinki zostały uwzględnione w programie Rozwoju Polski Wschodniej. Warto nadmienić, że z funduszy europejskich trwają przymiarki do remontu równoległej linii kolejowej.

Biuro Projektowe A-PROPOL na zlecenie GDDKiA przygotowało opracowanie pt. “Rozbudowa DK 42 do parametrów dwujezdniowej drogi klasy GP na odcinku przejścia przez Starachowice“, które w ramach konsultacji społecznych przedstawiło na spotkaniach i zamieściło na swojej stronie internetowej.

W mediach zrobiło się głośno od protestów. Dyskusje w swoich generaliach dotyczyły i dotyczą przebiegu modernizacji drogi przez miasto po jej obecnym śladzie. Protestują nie tylko mieszkańcy okolic ulicy Kieleckiej i Al. Wyzwolenia. Również w prasie pojawiają się krytyczne głosy. Krytycy nie chcą przebudowy drogi w obecnym jej przebiegu. Chcą obwodnicy północnej miasta.

Początkowo biuro projektowe przygotowało pliki, których na większości komputerów nie można było otworzyć. Obecnie już są dobrze przygotowane, choć przydałyby się jeszcze wizualizacje, np. takie jakie przygotowała pracownia WBP projektująca odcinek Skarżysko – Starachowice.

Opisując swój punkt widzenia spróbuję się cofnąć w czasie (do historii najnowszej, ale też pokażę mapkę sprzed wielu lat).

Swego czasu (w styczniu 2007, na forum sse.pl), zanim pojawiło się opracowanie, o którym we wstępie wspomniałem, dokonałem analizy dwóch orientacyjnych (wynikłych z dyskusji) wariantów trasy 42 przez Starachowice, na odcinku Wąchock – Rudnik. Oto ta analiza:

W marcu 2007 odbyły się pierwsze konsultacje – spotkania mieszkańców z przedstawicielami inwestora, projektanta i samorządu. Również w marcu Biuro Projektów A-PROPOL w ramach konsultacji społecznych wystawiło swoje opracowanie w internecie.

Zanim dotarłem do przebiegu “krajówki” przez Starachowice (choć odbyła się już pierwsza konsultacja), zapoznałem się z przebiegiem tej drogi na innym odcinku odcinku Skarżysko (Parszów) – (Wygoda) Starachowice.

Odcinek ten projektuje Wojewódzkie Biuro Projektów z Zabrza. Przebieg obwodnicy Wąchocka prezentuje poniższy obrazek:

Dokumentacja jest ciągle dostępna na stronie konsultacji społecznych. Poniżej jeden z widoczków ilustrujących przebieg trasy (bardzo dobry element prezentacji). Tu widzimy wylot drogi ze Starachowic w kierunku Wąchocka:

Tak na forum sse.pl pisałem wówczas o przebiegu obwodnicy Wąchocka:

Poniżej przedstawiam fragment mapki na który się powołałem (Studium U. i K. Z.). Widoczna przerywana linia drogi biegnącej tuż nad (na skarpie) Wąchockiem oraz słabiej widoczna – droga przecinająca dolinę Kamiennej w kierunku rozebranej obecnie bocznicy. Uważam, że taki przebieg byłby korzystniejszy dla Starachowic.

Wracamy do przebiegu DK 42 przez Starachowice i atmosfery po prezentacji przebiegu i konsultacjach.

Najgłośniej – co nie jest dziwne – protestowała i protestuje grupa mieszkańców domostw położonych wzdłuż planowanej drogi. Jednak najbardziej medialne hasło jakie się pojawiło to “droga przebiega przez środek (a nawet centrum) miasta i dzieli je na pół“. Z hasłem tym się nie zgadzam, a w trakcie zaostrzania dyskusji i używania mocniejszych słów (a także inwektyw), zacząłem mocniej “stawać w obronie” przebiegu trasy po śladzie obecnej krajówki.

W na przełomie marca i kwietnia 2007 r. trafiam na stronę firmy projektującej drogę przez Starachowice. Wówczas mogę konkretniej się ustosunkować do zagadnienia.

Opracowanie zawiera dwa warianty. Wariantowo rozpatrywane są głównie węzły drogowe. Generalnie nowa droga jest po śladzie obecnej drogi, za wyjątkiem Michałowa.

Poniżej fragment pierwszego wariantu.

Poniżej fragment drugiego wariantu.

I oto co wówczas napisałem:

Mieszkańcy protestują, szeroko o protestach rozpisuje się prasa. Zajmę się teraz pewnymi mitami, które padły ze strony protestujących.

Obwodnica przez środek miasta.

“Obwodnica” to błędne potoczne określenie tej drogi. Oficjalnie zowie się “Przejście przez Starachowice w ciągu drogi krajowej nr 42″. Obwodnicę to będzie miał Wąchock.

I tak w “Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej 2007 – 2013″ jest “Indykatywna lista kluczowych projektów dla osi priorytetowej III” a w niej:

• Przejście przez Starachowice w ciągu drogi krajowej nr 42; dofinansowanie: 34,62 mln; realizacja 2009-2010
• Budowa obwodnicy Wąchocka w ciągu drogi krajowej nr 42; dofinansowanie: 38,46 mln; realizacja 2009-2010

Droga przechodzi przez środek miasta i je dzieli na pół.

Oczywiste nadużycie. Świadczy o tym ten prosty schemacik:

Widać rzeczywiste proporcje podziału zarówno w granicach administracyjnych, zagospodarowania oraz zainwestowania terenu, a to co się przedkłada na liczbę mieszkańców. Nie mam dokładnych danych statystycznych, ale sądzę, że na “brązowym” terenie mieszka do 15 tys. na “niebieskim” – powyżej 40 tys. osób. Dodatkowo zaznaczam główne obszary (centra) handlowo-administracyjne.

Przygotowałem kolejny schemat (”barierach” innych niż droga już wcześniej pisałem, czas na obrazek):

Na tym schemacie na czerwono zaznaczyłem istniejące “przeszkody” rozdzielające miasto (staw, rzeka, linia kolejowa, odlewnia, wysokie skarpy przy drogach). Nawet w przypadku likwidacji i zaorania obecnie istniejącego ciągu drogi krajowej nr 42, te przeszkody będą dalej rozdzielać miasto. Zielone strzałki to jedyne połączenia dwóch części miasta (istniejące i możliwe). Istnieją one niezależnie od przebudowy drogi. Innymi powiązaniami miasta nie da się “spiąć”, a nowych połączeń “wykroić”. Dodatkowym argumentem na poprawę połączenia północ-południe w stosunku do obecnej sytuacji są przebudowane skrzyżowania przy Radomskiej (nowa droga na południe) i Miodowej (droga 42 na wiadukcie, szybki przejazd dołem). Droga “nie rozwali” miasta na pół i nie przeszkodzi w jego rozwoju. Wiadomo, zawsze nowa inwestycja drogowa przyniesie jakieś uciążliwości, niezależnie od jej lokalizacji. W tym przypadku jest to uciążliwość lokalna.

“Nikt nas nie informował”.

To, że droga ma przechodzić w tamtym rejonie – po śladzie obecnej Kieleckiej, Alei Wyzwolenia, Ostrowieckiej wiadomo nie od dziś. Wiadomo od kilkunastu lat (w przypadku jeżeli miałaby powstać). Na planach droga i rezerwy terenowe w pobliżu tej lokalizacji istnieją od lat. Droga nagle się nie pojawiła.

Oto schemat drogi z lat 70-tych:

Mniej-więcej taki układ komunikacyjny był uwzględniany w kolejnych planach. Zweryfikowano go po 1990 roku, rezygnując nierealnych połączeń drogowych.

Ale, żaden z nowych dokumentów planistycznych nie kreował “tej ważnej” obwodnicy północnej. Świadczy o tym Studium U. i K. Z. (mapkę przedstawiłem pisząc o Wąchocku powyżej). Świadczy też taka odpowiedź Urzędu Miasta:

Załącznik nr 3 do Uchwały Nr XII/1/05 Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 24 października 2005 r.

ROZSTRZYGNIĘCIE
Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 24.10.05 w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Starachowice.

- uwag złożonych w piśmie w dniu 04.07.2005 r. przez Zrzeszenie Kupców Polskich oraz Stowarzyszenie “MANHATAN”.

Treść uwagi:
Uwagi dotyczą następujących kwestii:
(…)
- zmiany rozwiązań komunikacyjnych poprzez utworzenie obwodnicy północnej i wschodniej spinającej osiedle Orłowo, Zakłady Mięsne “Constar” i tereny przy zbiorniku Piachy.

Uwagi dotyczącej proponowanej zmiany rozwiązań komunikacyjnych nie można uwzględnić. Proponowana w uwadze zmiana polegająca na utworzeniu pełnej obwodnicy północno – wschodniej miasta w celu połączenia osiedla Orłowo, Zakładów Mięsnych “Constar” i terenów przy zbiorniku Piachy nie może być uwzględniona, ponieważ prowadzone analizy i kolejne studia wskazują na brak uzasadnienia planowania pełnego układu obwodniczego miasta.
Są dwa powody: pierwszy ekonomiczny – brak uzasadnienia w istniejącej i planowanej wielkości ruchu. Drugim powodem jest bariera przyrodnicza jaką stanowią Lasy Państwowe. Prowadzone obrzeżnie trasy byłyby wyłączone z relacji wewnętrznych, a więc zupełnie niedociążone.
Wykonane w roku 2002 specjalistyczne studium komunikacji wskazuje na braki w układzie podstawowym w relacji ulic zbiorczych. Proponowana pętla wschodnia (5KDZ) zapewnia powiązanie Z.M. “Constar” z drogą krajową KGP42. Obszar Piachy przylega bezpośrednio do drogi krajowej.
Teren S.S.E. “Starachowice” w studium jest obsługiwany projektowaną obwodnicą pomocną wyprowadzoną w kierunku drogi Nr 42 lub na kierunku E7, co daje możliwości wypięcia z ruchu wewnętrznego i tranzytu na trasie Radom-Skarżysko, Radom-Ostrowiec. Wprowadzenie zgodnie z uwagą do studium rezerwy pod obwodnicę wschodnią byłoby zbędną, nierealną w okresie perspektywy studium, papierową wytyczną, sprzeczną z przyrodniczymi uwarunkowaniami i kierunkami rozwoju miasta w jego dotychczasowych granicach.

Cały załącznik dostępny na stronie uchwał RM.

O niszczeniu przyrody

Projekt (tu rozpatruję odcinek Skarżysko – Rudnik) przewiduje przejścia ekologiczne. Na przykład wg rysunków są to dwa duże przejścia ekologiczne na korytarzach przyrodniczych w Parszowie i na Wygodzie oraz przepusty. Przy starachowickim stawie ma być szereg przepustów 1 x 2 m z zaporami do naprowadzania płazów. Przy Lesie Kryneckim mają być dwa przejścia dla zwierząt o wysokości 4 m.

Wszelką krytykę sprowadzam do tego: co tak troskliwi lokalni “ekolodzy” robią dziś? I jakie to będzie miało znaczenie, jak teren na południe od Kieleckiej będzie bardziej zabudowywany (tereny już właśnie skanalizowano, tereny będą bardziej atrakcyjne inwestycyjnie), a leśna skarpa na Wygodzie przy obecnej drodze jest podcinana i zabudowywana stacjami benzynowymi. Żaby wyzdychają 100 m przed Kielecką. Gdzie tu troska?

Pojawiają się również teksty: “Będzie druga Rospuda”. To nonsens. Rospuda zasłynęła z powodu ekologów broniących dziewiczego terenu – doliny i lasu. A po drugiej stronie protestu są mieszkańcy Augustowa, którzy nie chcą tranzytu tirów po obecnych wąskich i zmaltretowanych ulicach przez centrum. U nas na podobnej zasadzie ekolodzy nie dopuściliby przebijania nowej drogi przez bagnisty teren doliny Kamiennej, a także wycince lasu po północnej stronie miasta. Czyli “pudło”. Jak nie Rospuda, to może Augustów? Też nie. Tam przejeżdżają setki tranzytowych tirów przez śródmieście. U nas, nie dość, że nie jest to śródmieście, to tranzyt – i to nie międzynarodowych tirów – jest niewielki (o czym świadczą badania drogowe). Jest to głównie ruch do i z miasta. Tak więc porównywanie z Rospudą jest w dwójnasób chybione.

—

Droga 42 ma za zadanie przejść przez miasto jak najmniej w nie ingerując – i tak widzę ten wariant. Jest po prostu kompleksową modernizacją istniejącego odcinka. Śmiem twierdzić, że mieszkańcy w obrębie pasa uciążliwości, nawet w przypadku dwukrotnie większego ruchu będą mieli lepsze warunki akustyczne niż obecnie. Dziś nierówna droga nie jest zabezpieczona akustycznymi.

Każdy kto mówi, czy pisze o przejściu na północy (czy nawet na południu, koło Lubianki) nie zdaje sobie właśnie sprawy ze skutków takiego przejścia. To nie ot taka tam droga, która sobie pobiegnie skrajem lasu. Jak las w lewo, to ona też w lewo z zakrętami jak na Alei Armii Krajowej. W parametry drogi dwujezdniowej GP zakręty są o wielkich promieniach i de facto byłaby wycinka chronionego lasu na całej szerokości pasa drogowego (ok. 40 m). Co przy 12 km leśnego odcinka po północnej stronie miasta daje około 50 hektarów, w pobliżu Dębowej Góry (czarny bocian) i Rezerwatu Rosochacz.

Tak jak pisałem na początku – nie jestem wrogiem czy przyjacielem któregoś z wariantu. Przedstawiłem swoje argumenty. Z mojego punktu widzenia lepszy jest wariant proponowany (przy czym nie rozwiązuje arcyważnego dojazdu do strefy ekonomicznej), mimo za dalekiego odejścia od Wąchocka, które bardzo utrudnia m.in to by przejść przez dolinę Kamiennej w kierunku Bugaju. Oczami wyobraźni można sobie przedstawiać a na mapach kreślić wspaniałą obwodnicę północną. Ale trzeba pamiętać, że czasu na poważne korekty jest mało i powstałoby ryzyko utraty środków finansowania tej najpoważniejszej od dziesięcioleci inwestycji w regionie. Protesty są dwa lata za późno. Szkoda, ze nie było wcześniej dyskusji. Ale podkreślam, Starachowice (jako miasto, a w takich ramach opisuję projekt) z takiego przebiegu drogi nie ucierpią bardziej niż droga byłaby obwodnicą północną.

Na zakończenie, warto wspomnieć iż pracownia A-PROPOL przygotowała ustosunkowanie się do protestów i propozycji przebiegu trasy zgłoszonych przez protestujących. Odsyłam do opracowań, zaś poniżej prezentuję mapkę jak te warianty wyglądają.

—

A dla wytrwałych, tradycyjnie na końcu: zestaw większych obrazków ilustrujących temat (w tekście wykorzystałem fragmenty i pomniejszenia):

Obwodnica Parszowa i Wąchocka [275 KB]
Wariant I przebiegu drogi przez Starachowice [715 KB]
Wariant II przebiegu drogi przez Starachowice [715 KB]
Trójmiasto nad Kamienną (plan z 1977 roku) [415 KB]
Porównanie pokonsultacyjne [270 KB]